ศิลาดล

ความสัมพันธ์ของวัตถุดิบกับทรัพยากรในท้องถิ่น

     วัตถุดิบ ในการทำเครื่องปั้นดินเผาศิลาดล เป็นวัตถุที่มีอยู่ตามธรรมชาติ แต่เนื่องจาก ในปัจจุบัน ความสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติ ลดน้อยลง ประกอบกับ วิทยาการมีความก้าวหน้า มีการผลิตวัตถุดิบ จากธรรมชาติ เพื่อจำหน่ายแก่ผู้ผลิต การผลิตเครื่องปั้นดินเผาศิลาดล บ้านเหนือ (ดอนอิฐ) ได้ใช้วัตถุดิบธรรมชาติ ที่ผลิตในพื้นที่ จังหวัดนครปฐม ได้แก่ ดินเหนียว จากโรงงานในอำเภอนครชัยศรี วัตถุดิบที่นำมาประกอบ เป็นน้ำยาเคลือบ จากโรงงาน ในอำเภอดอนตูม สีเขียนลาย ใช้เฟอริคออกไซด์ (Ferric oxide) หรือเรียกว่าสนิมเหล็ก ผสมยางไม้มะตูม มะขวิด กระถิน ซึ่งมีอยู่ในชุมชน

วัตถุดิบสะท้อนความเป็นภูมิปัญญา

     การใช้วัตถุดิบ ในการทำเครื่องปั้นดินเผาศิลาดล เป็นภูมิปัญญาที่สั่งสมกันมา แต่โบราณ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความรู้ ความสามารถอันสูง ของช่างโบราณ ทั้งในเชิงช่าง และเชิงวิทยาศาสตร์ ที่สามารถ คิดค้นหาวัตถุดิบ และกรรมวิธี การผลิตเครื่องปั้นดินเผาศิลาดล และสืบทอดมาจนทุกวันนี้ ซึ่งมีการประยุกต์ เข้ากับวิทยาการ และเทคโนโลยีใหม่ ในการใช้วัตถุดิบ และกรรมวิธีการผลิต เพื่อให้มีความสะดวกรวดเร็วยิ่งขึ้น และผลิตได้ปริมาณมากยิ่งขึ้น

องค์ประกอบของเครื่องปั้นดินเผาศิลาดล

     เครื่องปั้นดินเผาศิลาดล บ้านเหนือ (ดอนอิฐ) มีองค์ประกอบ สำคัญ ดังนี้

1. ดินเหนียวสีดำ (Ball Clay) ชนิด Stoneware หรือ Kaolin

2. สีเขียนลาย ใช้เฟอริคออกไซด์ (Ferric oxide) หรือสนิมเหล็ก ซึ่งได้ จากการ สกัดดิน และนำมาผสม กับดินเหนียว และยางไม้มะตูม มะขวิด กระถิน

3. น้ำเคลือบ ประกอบด้วยหินปูน (Calcium carbonate) หินเขี้ยวหนุมาน (Quartz) แร่เฟลสปาร์ (Feldspar) สนิมเหล็ก (Ferric oxide) และดินเหนียว (Kaolin)

4. ทองคำ ที่นิยมเรียกว่าน้ำทอง ใช้ในการแต่งลวดลายให้มีความสวยงามยิ่งขึ้น